Ik ben een docent Engels. Ik ben een gamer. Ik ben een ict-er. Ik zie onderwijs, naast het leren van feiten en het begrijpen van concepten, als een slijpsteen voor het vormen van een zelfstandige, kritische geest. Aan de ene kant hecht ik waarde aan het verkrijgen van kennis en vaardigheden zoals deze al decennia zijn onderwezen. Aan de andere kant zie ik dat de manier waarop we deze kennis en vaardigheden geven niet meer aansluit op de huidige maatschappij. Al een aantal jaar worstelde ik met het verenigen van het waarborgen van kennis en kunde met vernieuwende ideeën over het onderwijs. In september 2016 ben ik begonnen met het toepassen van mijn ervaring van en inzichten in (bord)spellen en video games. Spellen proberen al decennialang spelers op een efficiënte manier kennis en vaardigheden bij te brengen. Het onderwijs kan daar veel van leren. Ik nodig anderen uit mijn ontdekkingen te volgen en ideeën uit te wisselen

Gameful design vs. Gamification
Gamification wordt steeds bekender in het onderwijs, maar gamification is maar een klein onderdeel van de kracht van spellen en video games. Gameful design legt bloot wat spellen daadwerkelijk aantrekkelijk maakt. Ik merk ook dat beide concepten in de literatuur ook vaak door elkaar gebruikt worden. Dit maakt de discussie over inspiratie uit games voor het onderwijs troebel.

De toepassing van spellen, de filosofie achter spellen, en de materialen uit spellen worden voeg ik samen onder de term speldidactiek. De filosofie achter spellen noem ik gameful design, de materialen vallen voor onder gamification, en als laatste hebben het gebruik van daadwerkelijk games in het onderwijs. Door deze verdeling krijgt ieder onderdeel meer ruimte om zijn eigen kritische discussie te krijgen. De drie elementen van speldidaktiek kunnen afzonderlijk of doorelkaar ingezet worden.

Met drakenvlieg.nl begin ik in de basis bij gameful design en gamification. Ik wil kijken in hoeverre we het onderwijs kunnen ombouwen, niet om er een spel van te maken, maar om het leerproces beter te laten aansluiten op de moderne leerling. Het gebruik van spellen in het onderwijs wil ik mezelf op een later tijdstip in verdiepen, al ben ik op dit moment bezig een kaartspel te ontwikkelen om woordjes te leren, maar meer dan dat wordt het voorlopig niet.

Hoe het begon
Ik speel al meer dan dertig jaar spellen en video games. Daarnaast larp ik en heb ik in het verleden samen met anderen een serie larp evenementen georganiseerd. Er was altijd wel een scheiding tussen onderwijs en spellen. In 2016 heb ik de Coursera cursus Gamification en de edX cursus Go Beyond Gamification with Gameful Learning gevolgd over gamification en gameful design (beide gratis te volgen). Ik begon echter steeds meer onderwijsvernieuwingen terug te vinden in spellen die soms al jaren oud zijn. Differentiatie, autonomie, feedback, formatieve toetsing, eigenaarschap, gemeenschapszin en identiteit, het wordt al heel lang toegepast in spellen.

In de zomervakantie van 2016 besloot ik mijn eerste klassen om te bouwen naar een gamification systeem als nieuwe basis voor mijn lessen. De invulling van de lessen wilde ik meer gameful design toepassen. Leerlingen maken geen S.O.’s meer maar halen punten voor allerlei opdrachten door de module heen. Zij beginnen dan ook met een 1 (level 1), en naarmate de module vordert kunnen zij naar level 10 (een 10) werken.

Tegelijkertijd was ik een pilot in klas 5 begonnen over meer eigenaarschap in het leerproces. Hier sloten ook veel gameful design aspecten goed op aan. Leerlingen krijgen voordat ze een hoofdstuk maken al inzicht in hun kennen en kunnen van de inhoud van die stof. Aan de hand daarvan volgen zij het reguliere of een versneld programma. Daarnaast kunnen leerlingen kiezen naast deze basis een aantal opties uit een keuzeprogramma om die vaardigheden te oefenen waar ze beter in willen worden. Ik ben met beide projecten hard aan de slag gegaan en heb het afgelopen jaar veel geleerd.

2017-2018
Komend schooljaar wil ik vooral consolideren en reflecteren. Waar het in 2016-2017 vooral ging om experimenteren, wil ik in 2017-2018 toepassen wat werkte in het afgelopen jaar en leerlingen een duidelijke structuur aanbieden. Het Leraren Ontwikkelfonds gaat mij daar enorm bij helpen.

Daarnaast wil ik meer in contact komen met docenten, schoolleiders, leerlingen en de Nederlandse game industrie om de kritische discussie op te starten hoe we het onderwijs kunnen ombouwen naar een model dat beter aansluit op de 21e eeuw en gebaseerd is op jarenlange kennis en ervaring uit de gamewereld.

Hoe werkt drakenvlieg?
Het komende jaar zal ik veel lezen en ervaring opdoen. Wanneer ik weer tegen nieuwe informatie of kennis oploop zal ik dat toevoegen op de gameful design en gamification pagina’s. Updates zullen worden gemeld op Twitter. Daarnaast zal ik blogposts schrijven over allerlei zaken die ik wekelijks tegenkom.

Meer dan spellen
Drakenvlieg zal meer zijn dan alleen spellen. Al tien jaar probeer ik actief te blijven nadenken hoe onderwijs beter kan. Op mijn blog zullen dan ook regelmatig onderwerpen voorbij komen die niet direct gelinkt kunnen worden aan spellen. Dit is belangrijk. Ik wil niet een tunnelvisie creëren, maar constant blijven leren hoe leren werkt.

Welk gereedschap gebruik ik nu?

Software
Onze school werkt met itslearning als ELO, maar ik ga een pilot opstarten met Moodle (via OpenEdu) omdat ik tegen de grenzen van itslearning ben opgelopen. We gebruiken Magister als administratie software. Daarnaast werk ik nog veel met Excel.

Volgend jaar ga ik ook experimenteren met ClassCraft, een gamification platform waar leerlingen hun eigen karakters kunnen ontwikkelen door goed werkgedrag in de les.

Klas 3 gaat interactieve fictie spellen bouwen via Quest.

Klas 5 gaat een kwartetspel bouwen via de Magic Set Editor.

Klas 5 gebruikt een WordPress blog om geïnspireerd te raken voor het lezen van boeken voor hun Engelse lijst (rookreading.wordpress.com).

Hardware
Ik gebruik een Lenovo Tab 3.7 in de les voor mijzelf (leerlingen hebben geen device, behalve een vrijwillige telefoon).

Een Logitech draadloze muis om tijdens presentaties door de klas te kunnen lopen.

We hebben een eigen drukkerij op school waar ik mijn kaartjes laat drukken. Ik snij de kaartjes zelf uit. Ik gebruik Ultra Pro en Ultimate Guard kaarthoesjes. Ultra Pro is zij vrij geweest om promotiemateriaal uit Amerika te sturen. Alle hoesjes, doosjes en andere kaartattributen koop ik bij De Summoner, maar er zijn veel verkooppunten in Nederland. Ik word overigens niet gesponsord de Summoner, maar ik krijg wel eens de vraag waar ik mijn materiaal vandaan haal.

Ik heb een hotelbel voor een snelle quiz.

Verder altijd wat dobbelstenen, kaartjes, stempeltjes en andere zaken om ter plekke iets te bedenken.